∑ ریاضی کنکوریهمه مقاله‌ها
مراکز مثلث هندسه کنکور · بازبینی 2026-08-31

مراکز مهم مثلث؛ مرکز ثقل، محاطی، محیطی و ارتفاعی

آموزش محل برخورد میانه‌ها، نیمسازها، عمودمنصف‌ها و ارتفاع‌ها و ویژگی مراکز مهم مثلث در تست هندسه.

پاسخ کوتاه

چهار مرکز اصلی مثلث از برخورد چهار دسته خط متفاوت ساخته می‌شوند. در تست‌ها بیشترین خطا از جابه‌جاگرفتن میانه، نیمساز، عمودمنصف و ارتفاع رخ می‌دهد. ابتدا نوع خط را از تعریف تشخیص بده و سپس ویژگی مرکز مربوط را به کار ببر.

مرکز ثقل

سه میانه مثلث در یک نقطه به نام مرکز ثقل G همدیگر را قطع می‌کنند. مرکز ثقل هر میانه را با نسبت 2 به 1 تقسیم می‌کند؛ بخش بلندتر از رأس تا G است. مختصات G میانگین مختصات سه رأس خواهد بود و همیشه داخل مثلث قرار دارد.

مرکز دایره محاطی

سه نیمساز داخلی زاویه‌ها در مرکز محاطی I به هم می‌رسند. فاصله I از هر سه ضلع برابر و همان شعاع دایره محاطی است. مرکز محاطی همیشه داخل مثلث است و برای محاسبه مساحت می‌توان از رابطه مساحت برابر شعاع محاطی ضربدر نیم‌محیط استفاده کرد.

مرکز دایره محیطی

سه عمودمنصف ضلع‌ها در مرکز محیطی O همدیگر را قطع می‌کنند و فاصله O تا هر سه رأس برابر است. O در مثلث حاده داخل، در مثلث قائم وسط وتر و در مثلث منفرجه بیرون مثلث قرار می‌گیرد. این مکان به نوع زاویه‌های مثلث وابسته است.

مرکز ارتفاعی

سه ارتفاع مثلث در نقطه H یا مرکز ارتفاعی متلاقی‌اند. H در مثلث حاده داخل، در مثلث قائم همان رأس زاویه قائم و در مثلث منفرجه بیرون قرار دارد. ارتفاع از رأس بر ضلع مقابل یا امتداد آن عمود می‌شود و الزاماً میانه نیست.

مثال و تست کوتاه

در مثلث قائم با ضلع‌های قائم روی محورهای مختصات و رأس‌های (0,0)، (6,0) و (0,8)، مرکز ارتفاعی (0,0) و مرکز محیطی وسط وتر یعنی (3,4) است. مرکز ثقل نیز میانگین رأس‌ها، یعنی (2,8/3)، خواهد بود.

چک‌لیست حل تست